Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej

Strona główna Forum Inicjatyw Rozwojowych Konferencje i seminaria O rozwoju mikroźródeł OZE w Grodnie k. Międzyzdrojów

12.07.2017

O rozwoju mikroźródeł OZE w Grodnie k. Międzyzdrojów

II. edycja konferencji nt. OZE pt. „Pokonywanie barier administracyjnych w rozwoju mikroźródeł energii odnawialnej jako podstawy energetyki obywatelskiej - doświadczenia w Polsce i w Unii Europejskiej" odbyła się 7 lipca br. w Centrum Współpracy Międzynarodowej w Grodnie. Spotkanie rozpoczęło się uroczystym odczytaniem listu od Prezydenta RP Andrzeja Dudy przez Szefa Kancelarii Prezydenta RP, Panią Halinę Szymańską.

 

Głównymi tematami poruszonymi w ramach tegorocznej edycji konferencji były bariery w rozwoju mikroźródeł OZE z perspektywy rolników i mieszkańców obszarów wiejskich. W dyskusji nt. bieżących problemów stojących przed energetyką prosumencką i rozproszoną, obok Komisarza UE ds. Polityki Klimatycznej i Energetycznej Miguela Ariasa Cañete, udział wzięli polscy ministrowie oraz eksperci zajmujący się tematyką OZE.

 

- Mieszkańcy terenów wiejskich coraz częściej odczuwają konsekwencje problemów z dostawami prądu. Wpływa to nie tylko na jakość ich życia, ale także na brak stabilizacji w i tak uzależnionej od warunków pogodowych produkcji rolno-spożywczej. Szansą na zmniejszanie niedostatków energii na terenach wiejskich może być rozwój odnawialnych źródeł energii. To nie tylko możliwość dla transformacji polskiej gospodarki energetycznej w gospodarkę niskoemisyjną, ale także istotny czynnik, który przyczyni się do aktywizacji lokalnych społeczności i ożywienia gospodarczego na polskiej wsi. Dlatego podczas cyklu naszych konferencji spotykamy się w międzynarodowym gronie ekspertów i przedstawicieli polityki, aby wspólnie wymienić się doświadczeniami, wiedzą oraz wypracowywać rozwiązania, korzystne z punktu widzenia osób i przedsiębiorców, zamierzających inwestować w zielone źródła energii - powiedział Krzysztof Podhajski, prezes zarządu Fundacji Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej.

 

W pierwszym panelu dyskusyjnym nt. strategii Unii Europejskiej i krajów członkowskich w zakresie rozwoju odnawialnych źródeł energii i gospodarki niskoemisyjnej na obszarach wiejskich, udział wzięli Komisarz UE ds. Polityki Klimatycznej i Energetycznej Miguel Arias Cañete, Minister Energii Krzysztof Tchórzewski, Wiceminister Energii Andrzej Piotrowski, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Krzysztof Jurgiel oraz Przewodniczący Komisji ds. Przemysłu, Badań Naukowych i Energii Parlamentu Europejskiego prof. dr hab. Jerzy Buzek.

 

- Biorąc pod uwagę fakt, że cele wyznaczone na 2020 r. mogą stanowić siłę napędową inwestycji publicznych i prywatnych, obecnie ustanawiamy ramy i wyznaczamy cele na rok 2030. Komisja Europejska zaproponowała, aby do 2030 roku co najmniej 27% energii odnawialnej było wytwarzane w naszym sektorze energetycznym. Aby to osiągnąć, zobowiązujemy się zachęcać obywateli do aktywnego uczestnictwa w rynku energii odnawialnej. Zachęcamy ich do tworzenia i uczestnictwa w małych, lokalnych projektach dotyczących energii odnawialnej. Komisja Europejska z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy, które pomagają zwiększyć udział energii ze źródeł odnawialnych, dlatego wspiera prywatne inwestycje i gromadzenie kapitału, w tym na rozwój mikroźródeł energii odnawialnej w procesie przejścia na czystą energię - powiedział Miguel Arias Cañete, Komisarz UE ds. Polityki Klimatycznej i Energetycznej.

 

Jak natomiast podkreślił Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na zagadnienie odnawialnych źródeł energii należy patrzeć nieco szerzej niż tylko z punktu widzenia produkcji energii.

 

- Wiemy doskonale, że energetyka zawodowa stanowi i przez długie lata pewnie będzie stanowić podstawę funkcjonowania i bilansowania krajowego systemu energetycznego. Odnawialne źródła energii w moim przekonaniu mają nieco inne zadanie. Dlatego rolą OZE nie jest zastąpienie energetyki zawodowej, ale jej uzupełnienie - zwłaszcza tam, gdzie energetyka zawodowa ma problemy z zapewnieniem wszystkim odbiorcom odpowiedniego komfortu energetycznego. Z reguły są to właśnie obszary wiejskie, gdzie szczególnie widoczne są wieloletnie zaniedbania infrastrukturze energetycznej. To powoduje, że odbiorcy energii na wsi mają zapewnione gorsze standardy energetyczne w porównaniu z mieszkańcami miast. Mam tu na myśli przede wszystkim częste przerwy w dostawach energii elektrycznej oraz niską jakość energii docierającej do odbiorców na wsi. Jest to problem, który w mojej ocenie wymaga systemowego rozwiązania, gdyż ciągłe przerwy w dostawach energii utrudniają prowadzenie działalności rolniczej oraz ograniczają możliwości rozwoju przedsiębiorczości - powiedział Krzysztof Jurgiel, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

 

Z kolei, prof. dr hab. Jerzy Buzek, Przewodniczący Komisji ds. Przemysłu, Badań Naukowych i Energii Parlamentu Europejskiego zaznaczył, że z perspektywy Parlamentu Europejskiego ważne jest to, aby w Unii Europejskiej wprowadzić proste i przejrzyste zasady wsparcia dla mikroźródeł energii odnawialnej oraz jasno określić, jak handlować energią w przypadku, gdy ktoś produkuje jej ponad własne potrzeby. Wreszcie, jak rozwinąć rynek OZE, elektromobilności i zarządzania popytem i podażą na energię elektryczną.

 

Jakie więc rozwiązania pomogą więc Polakom pokonać obawy wynikające z inwestycji w mikroźródła energii odnawialnej?

 

- Niektóre działania są już wprowadzone na każdym z poziomów - europejskim, krajowym, lokalnym. Kluczowe znaczenie ma ograniczenie niepewności inwestycyjnych, regulacyjno-prawnych i to jest zadanie dla polityków. Na poziomie lokalnym ważne jest skuteczne informowanie odbiorców - mieszkańców terenów wiejskich, osiedli, poszczególnych gospodarstw domowych. Znaczna część po prostu nie wie, z jakich programów i funduszy może korzystać oraz jak spełnić wymogi formalne. Dlatego też potrzeba bardziej bezpośredniego kontaktu, spotkań, wykorzystania mediów społecznościowych - w dzisiejszych czasach większe znaczenie od publikacji informacji ma sposób jej dostarczenia - dodał prof. dr hab. Jerzy Buzek.

 

W drugiej części konferencji uczestnicy starali się odpowiedzieć na pytanie, jakie perspektywy, szanse oraz wyzwania w zakresie rozwoju odnawialnych źródeł energii i energetyki rozproszonej rysują się na terenach wiejskich oraz jak pokonywać bariery administracyjne, utrudniające rolnikom i małym przedsiębiorcom zakładanie własnych, przydomowych instalacji.

 

Według raportu pt. "Pokonywanie barier administracyjnych i proceduralnych w rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) na terenach wiejskich i gminnych" przygotowanego przez Institute for Security, Energy and Climate Studies - ISECS na zlecenie Fundacji Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej, do najważniejszych barier należą te natury prawno-administracyjnej oraz ekonomicznej.

 

- Jak wynika z raportu, nadal mamy do czynienia z nieufnym podejściem mieszkańców terenów wiejskich do inwestycji OZE, często uznawanych są za drogie i nieopłacalne. Inwestycja, której celem jest zapewnienie energii elektrycznej na potrzeby rodziny mieszkającej w domu jednorodzinnym, zwraca się dopiero po 10 latach. Dla wielu mieszkańców wsi korzyści wynikające z takiej inwestycji są więc zbyt abstrakcyjne. Dodatkowo w ostatnich latach mieliśmy do czynienia z wieloma zmianami, zarówno jeżeli chodzi o regulacje prawne, jak i systemy wsparcia finansowego dla instalacji OZE. Z perspektywy potencjalnych prosumentów na obszarach wiejskich, regulacje te nadal nie są przejrzyste - powiedział Krzysztof Podhajski.

 

Jak dodał Minister Energii, w związku z uchwaleniem w 2016 roku ustawy zmieniającej ustawę o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, Ministerstwo Energii zagwarantowało usunięcie nadmiernych i najbardziej dotkliwych barier rozwojowych, dotyczących inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii, w tym rozwoju lokalnej mikroenergetyki, w szczególności klastrów energii na obszarach wiejskich. Z polskiego systemu prawa zostały usunięte bardzo rozbudowane i niesłużące niczemu procedury sprawozdawcze. Wprowadzone zmiany powinny przyczynić się do dynamicznego rozwoju dużej liczby inicjatyw klastrowych.

 

- Niemniej jednak, Ministerstwo Energii nie zaprzestaje prac nad udoskonalaniem systemu prawa energetycznego. Zauważa również konieczność dostosowania obowiązujących przepisów do dynamicznie zmieniających się warunków rynkowych i gospodarczych, przede wszystkim tych, które wpisują się w strategię Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju - podsumował Krzysztof Tchórzewski, Minister Energii.

 

Wśród prelegentów II panelu dyskusyjnego znaleźli się m.in.: Prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dr inż. Kazimierz Kujda, Prezes Zarządu Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o., Jarosław Wróbel, Członek Narodowej Rady Rozwoju przez Prezydencie RP Grzegorz Wiśniewski, Prezes Institute for Security, Energy and Climate Studies dr Krzysztof Księżopolski, Dyrektor Zarządzający w Banku Ochrony Środowiska S.A. Adrian Markiewicz oraz Dyrektor Biura Cukru i Biopaliw Agencji Rynku Rolnego Marzena Skąpska.